III. Evrim, Bilim ve Eğitim Sempozyumu’nun Ardından…

Yaklaşık bir buçuk yıl önce “Bilimsel Düşüncenin Yaygınlaşması İçin” diyerek yola çıkmıştık. Geçtiğimiz hafta sonu Boğaziçi Üniversitesi’nde gerçekleştirdiğimiz III. Evrim, Bilim ve Eğitim Sempozyumu’na katılan yüzlerce akademisyen ve öğrencinin sergilemiş olduğu bilime sahip çıkma iradesi çıktığımız yolda hepimize umut ve enerji verdi.

İlköğretimden üniversitelere, eğitimin tüm kademelerinde, araştırma enstitülerinden bilim akademilerine bilimsel üretimin her alanında piyasanın ve gericiliğin saldırısıyla karşı karşıya olduğu bir dönemde “Evrime sahip çıkmak, bilime sahip çıkmaktır” anlayışının bu kadar büyük bir önem atfedilerek sahiplenilmesi, üstümüze düşen sorumluluğun büyüklüğünü de gösteriyor.

Aşağıda sempozyuma dair kısa bir değerlendirmeyi tüm üye ve dostlarımızla paylaşıyoruz. Derneğimizin evrim alanında yürüteceği diğer çalışmaları da ilerleyen günlerde sunacağız.

......

Üniversite Konseyleri Derneği (ÜKD) bünyesinde faaliyet gösteren Evrim Sürüyor Çalışma Grubu tarafından 17-18 Aralık 2011 tarihlerinde Boğaziçi Üniversitesi’nde gerçekleştirilen III. Evrim, Bilim ve Eğitim Sempozyumu içeriği, katılım sayısı ve katılımcılara sağlanan tartışma platformları ile çok başarılı ve verimli bir şekilde tamamlandı. Sempozyuma destek veren Türk Tabipler Birliği, İstanbul Eczacı Odası ve Ankara Tabip Odası’na, sempozyumun Bilim Kurulu ve Düzenleme Kurulu’nda yer alan, sunumlarıyla katkı koyan tüm akademisyenlere, iki gün boyunca salonu doldurup taşıran yüzlerce öğrenci ve akademisyenlere ÜKD olarak büyük bir teşekkür borçluyuz.

Nitelikli ve Öğretici Oturumlar
İnsan Evrimi, Moleküler Evrim, Evrim ve Ekoloji, Biyoloji Felsefesi ve Evrim Öğretimi oturumlarını içeren sempozyum Ergi Deniz Özsoy’un “Evrime Giriş” dersi ile açıldı. Diğer oturumların öncesinde evrim kuramı ile ilgili temel bilgilerin izleyicilere sunulması, sempozyumdaki diğer başlıkların daha rahat kavranabilmesi açısından da faydalı oldu.

Bilim Kurulu üyeleri ve izleyicilerden alınan değerlendirmeler oturumların içeriklerinin oldukça nitelikli ve toparlayıcı olduğunu gösterdi. Fosillerden yola çıkarak başlayan İnsan Evrimi oturumunda insan türünün tarihinden, kimi davranış özelliklerinin evrimsel süreçteki yerine birkaç farklı başlık ele alındı.

Moleküler Evrim oturumu alandaki temel veriler kadar yeni araştırma sonuçlarının da sunulduğu bir bölüm oldu. Dolayısıyla hem alan dışındaki izleyicilere evrim kuramını daha net anlayabilmeleri fırsatını sağlarken hem de yeni verilerle bu alanla ilgilenenlerin bilgi dağarcığını zenginleştirdi.

Evrim ve ekoloji alanında çalışan genç araştırmacıların sunum yaptığı oturumda, coğrafyamızın evrimsel tarihi ele alındı. Tür üzerine yapılan tartışmaların da paylaşıldığı oturum, ülkemizdeki ekoloji çalışmalarının gelişimi ile ilgili heyecan verdi.

Bilimsel yöntem tartışmaları, evrim çalışmalarındaki yaklaşım farklılıkları ve kavram karmaşası gibi çok önemli başlıkların ele alındığı Biyoloji Felsefesi oturumu, bilimsel üretim sırasında sahip olunması gereken bakış açısının paylaşıldığı bir oturum olarak çok önemli bu alana dair fikirler verdi.

Sempozyumun son oturumunda ise evrim öğretiminin dünü ve bugünü ele alındı. Evrim kuramının ortaya çıktığı dönemin değerlendirilmesi ile başlayan oturumda evrim karşıtlığının öğretim üzerine etkilerine değinilirken bugünkü müfredat ve yeni öğretmen profiline ait durum paylaşıldı. Bilim insanlarının topluma karşı sahip oldukları sorumluluk üzerinden popüler bilim yayıncılığı tartışıldı.

Yoğun İlgi: İki gün boyunca 1200 katılımcı
Sempozyumun niteliği kadar çok sayıda izleyiciye ulaşabilmiş olması da bu sürece emek veren bizleri mutlu etti. Türkiye’nin birçok farklı üniversitesinde evrimi yaygınlaştırmak için kulüpler ya da topluluklar kurarak faaliyet gösteren öğrenci gruplarının sempozyuma topluca katılımı, tüm oturumların yoğun bir ilgiyle izlenmesini sağladı. İki gün boyunca lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri, ilköğretim ve lise öğretmenleri ve birçok farklı alandan akademisyeni buluşturan sempozyumu toplam 1200 katılımcı izledi. İlk iki sempozyumla kıyaslandığında iki katına çıkmış olan bu katılım sempozyum çalışmalarımızı çok daha geniş kesimlere ulaştırabildiğimizi göstermesi açısından sevindirici olmasının yanı sıra bilim dışı unsurların üniversitelere saldırısına karşı, gençlerin evrime ve bilime sahip çıkması sempozyuma emek veren herkesin umudunu tazeledi.

Öğretmen Çalıştayı
Sempozyumun ikinci gününde son oturumun ardından düzenlenen Öğretmen Çalıştayı’na 75 kişi katıldı. Biyoloji Eğitimi Bölümü’nden akademisyenlerin hazırladığı etkinliklerin yapıldığı çalıştayda sınıf öğretmenleri, fen bilgisi öğretmenleri, biyoloji öğretmenleri ve öğretmen adayları derslerinde evrim kuramını anlatabilecekleri yeni sınıf içi uygulamalar öğrendiler. Karşılaşılan sıkıntıların paylaşılması da bunları aşabilecek olanakların değerlendirilmesi açısından oldukça önemliydi.

Öğrenci Forumu
Öğretmen Çalıştayı ile eş zamanlı olarak gerçekleştirilen bir diğer etkinlik de Türkiye’nin çeşitli üniversitelerinden gelen öğrenci topluluklarını buluşturan Öğrenci Forumu oldu. ODTÜ, Hacettepe, Ankara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, İTÜ, Kocaeli Üniversitesi, Ege ve Dokuz Eylül Üniversitesi’nden yaklaşık 300 öğrencinin katılımıyla düzenlenen forumda evrim kuramını sahiplenen ve yaygınlaştırmak için faaliyet gösteren farklı grupların bir iletişim ağı kurmaları ve ilerleyen süreçte dayanışma içinde olmaları kararlaştırıldı. Kendi okullarında hayata geçirdikleri etkinlikleri, sıkıntıları ve olanakları paylaşan öğrenciler, atabilecekleri ortak adımları değerlendirdiler.

Richard Dawkins’ten Evrim Gerçeği
Ünlü biyolog ve yazar Prof. Dr. Richard Dawkins’in telekonferansla katıldığı bölüm sempozyumun en ilgi çeken bölümlerinden biri oldu. “Evrim Gerçeği” başlıklı sunuşunu 700 izleyiciyle paylaşan Dawkins, konuşmasında evrimin bir hakikat olduğunu vurguladı. Evrim karşıtlarının faaliyetlerine de değinilen sunumda evrim kuramının gücüne dikkat çekilirken, evrim karşıtlarının tarihi inkâr ettikleri belirtildi. Dawkins konuşmasında, evrim kuramının gerçekliğine ilişkin kanıtların gücünü, “Eğer tek bir canlı fosilleşmemiş olsaydı bile, evrime dair yine elimizde yeterince sağlam kanıt olurdu” sözleriyle dile getirdi.

Harun Yahyacıların Tacizi
Sempozyum Adnan Oktar ve ekibinin de ilgisini çekti. Yaklaşık 5-6 kişi ile tüm oturumlara katılmaya çalışan Harun Yahyacıların stratejisi oturum aralarında sunum yapan akademisyenleri safsatalardan oluşan sorularıyla esir almak yönündeydi. Yapılan tüm uyarılara rağmen çektikleri video görüntüleri ve fotoğrafları kullanarak, hemen aynı gün ve takip eden günlerde internet sitelerinde yalan ve çarpıtmalarla hazırladıkları bazı programlarla sempozyumu hedef gösterdiler. Bu durum bilime ve aydınlanmaya karşı yürütülen saldırıların oldukça bilinçli bir şekilde kurgulanmış yalanlarla sürdürüldüğünün bir kere daha gözler önüne serilmiş olması açısından bilim insanlarının topluma yönelik sorumluluklarını yeniden ve yeniden bizlere hatırlatıyor. İnsanlığın yüzlerce yıllık bilgi birikimine, bilimsel üretimine ve aklına sahip çıkmanın ÜKD için önemli bir mücadele olduğunu, bundan vazgeçmeyeceğimizi bir kez daha söyleyelim.

Çalışmalarımız Sürüyor
III. Evrim, Bilim ve Eğitim Sempozyumu tamamlandı ama henüz işlerimiz devam ediyor. Bu sempozyumda yapılan önemli katkıların daha fazla yaygınlaştırılması için sempozyumda sunulan çalışmaları bir kitapta toplayacağız. Bunun hazırlıklarına başladık ve en kısa zamanda tamamlamak için yoğun bir şekilde çalışacağız. Bunun dışında tüm sempozyum video kayıt altına alındı. Bu videoları da düzenledikten sonra http://evrimsempozyumu.org internet sitesinden ulaşılabilir kılmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Son olarak, bir sonraki sempozyum için çalışmalarımıza da kısa zaman içerisinde başlamayı ümit ediyoruz. Sempozyuma 1200 kişilik katılım, konunun daha fazla gündem edilmesine ilişkin bir ihtiyacı da gösterirken, sempozyuma katılan dostlarımızın gerek sonraki sempozyuma kadar yapılacak çalışmalara gerekse de yeni sempozyum hazırlıklarına destek vermelerini bekliyoruz. İki gün boyunca sunum yapan akademisyenleriyle, Düzenleme Kurulu ile ve sempozyuma dinleyici olarak katılan yüzlerce öğrenci ve akademisyenin gösterdiği imece, birlikte çok daha iyisini de yapacağımızı bir kez daha kanıtladı.

Bu vesileyle III. Evrim, Bilim ve Eğitim Sempozyumu’na çeşitli şekillerde katkı koyan bütün dostlarımızla bundan sonra imecemizi daha da güçlendirmek için ÜKD olarak çabamızı daha da artıracağımızı ifade ediyor, herkese tekrar teşekkür ediyoruz.